Beth sy’n digwydd pan fydd cannoedd o bobl sydd wedi ymrwymo i well gofal cymdeithasol yn dod at ei gilydd? Cysylltiadau cryfach, syniadau a safbwyntiau newydd, ymddiriedaeth ddyfnach, a dathlu bod yn agored i niwed fel cryfder.
Dyma oedd profiad Cynhadledd Gofal Cymdeithasol Genedlaethol 2026, a ddaeth â chydweithwyr o bob rhan o Gymru a thu hwnt at ei gilydd yng Nghaerdydd dan y thema Amseroedd Fel Hyn: Pobl, Balchder a Phwrpas ym maes Gofal Cymdeithasol.
Dros ddau ddiwrnod, archwiliodd y rhaglen rai o’r cwestiynau mwyaf sy’n wynebu gofal cymdeithasol: sut rydym yn ymateb i gymhlethdod a galw cynyddol; sut rydym yn creu gweithlu cynaliadwy; sut y gall atal, arloesi digidol a chydweithio wella bywydau pobl; ac, yn bwysicaf oll, sut mai ein dynoliaeth gyffredin yw’r allwedd i greu’r system gofal cymdeithasol y mae ein cymdeithas ei hangen a’i haeddu. Yn wir, nid ehangder y rhaglen yn unig a ddiffiniodd gynhadledd eleni. Ei gonestrwydd a wnaeth hynny.
Rhannodd siaradwyr ac arweinwyr gweithdai brofiadau personol iawn, yn aml gyda dewrder rhyfeddol. Creodd y straeon hynny gysylltiad gwirioneddol ar draws y gynhadledd, gan agor lle nid yn unig i wynebu realiti anodd, ond hefyd i ddychmygu sut y gallai gofal cymdeithasol edrych yn y dyfodol.
Am yr ail flwyddyn yn olynol, DiSC Cymru oedd Prif Bartner y Gynhadledd, gan adlewyrchu pwysigrwydd cynyddol defnyddio digidol, data a thechnoleg i gefnogi gofal cymdeithasol yng Nghymru. Ond aeth y bartneriaeth ymhell y tu hwnt i gefnogaeth flaenllaw. Roedd DiSC Cymru yn rhan annatod o’r gynhadledd drwyddi draw, gan gyfrannu at yr agoriad, paneli, gweithdai, gweithgarwch ymylol, trafodaethau a sgyrsiau dros y ddau ddiwrnod.
Rhoddodd Lindsey Phillips, Prif Swyddog Digidol Llywodraeth Leol yng CLlLC ac Uwch Swyddog Cyfrifol DiSC Cymru, y wybodaeth ddiweddaraf i’r cynadleddwyr am gynnydd y Bartneriaeth flwyddyn yn ddiweddarach. Disgrifiodd sylfeini cadarn sydd bellach yn cael eu sefydlu o amgylch hunaniaeth gydnabyddedig, gweledigaeth a blaenoriaethau cyffredin, rhaglenni gweithredol, ymgysylltu cynyddol a ffocws cynyddol ar gyflawni a dysgu. Ei phrif neges oedd, er y gall technoleg alluogi pethau rhyfeddol, mai pobl a phwrpas sy’n dod gyntaf, a bod partneriaeth yn rhoi llais cyfunol cryfach i ofal cymdeithasol.
Mae’r ethos cydweithredol hwnnw’n diffinio DiSC Cymru fwyfwy. Nid yw digidol yn cael ei drin fel agenda dechnegol ar wahân, ond fel rhan o’r ffordd y mae gofal cymdeithasol yn meddwl am arweinyddiaeth, datblygu’r gweithlu, gwella gwasanaethau a chydweithio. Y nod yw defnyddio technoleg, data a gallu digidol i wella canlyniadau i bobl.
Un o nodweddion amlycaf CGGC26 yw pa mor amlwg oedd pobl yn rhannu eu profiadau eu hunain. Daeth tri chyfraniad gan Arbenigwyr drwy Brofiad â straeon gwahanol iawn i’r gynhadledd, ond roedden nhw i gyd yn ein hatgoffa o’r effaith ryfeddol y gall pobl, perthnasoedd a’r ffordd rydym yn ymateb i’n gilydd ei chael.
Rhannodd Claire Dyer ei phrofiad o gael ei chamddeall o fewn iechyd a gofal cymdeithasol cyn cael cymorth yn y pen draw a’i galluogodd i adeiladu bywyd o amgylch ei dewisiadau, ei nodau a’i huchelgeisiau ei hun. Heriodd ei stori ni i wrando’n wahanol ac i gwestiynu beth rydyn ni’n ei olygu pan fyddwn ni’n labelu rhywun neu eu hanghenion yn ‘gymhleth’.
Siaradodd Bethany Colley am y gwahaniaeth y gall un oedolyn cadarnhaol ei wneud ym mywyd plentyn. Roedd ei stori yn atgof pwerus i ofalwyr maeth, gweithwyr cymdeithasol a chymunedau y gall mentora gweithredol, ffydd a chefnogaeth ddiamod newid cwrs dyfodol person ifanc.
Siaradodd Darren Mutter, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol a Thai Cyngor Sir Gâr, yn hynod o agored am golled bersonol ddofn a brofodd, a’r hyn a ddysgodd hyn iddo am iechyd meddwl, gwydnwch a’r angen i herio stigma yn ein gweithleoedd a’n cymunedau. Atgyfnerthodd ei gyfraniad neges arweinyddiaeth bwysig: mae creu diwylliant lle mae pobl yn teimlo y gallant fod yn onest am eu bregusrwydd eu hunain yn gryfder, nid yn wendid.
Gyda’i gilydd, helpodd y lleisiau hyn i gadw profiad bywyd wrth galon sgyrsiau am systemau, polisi ac arweinyddiaeth.

Agorwyd yr ail ddiwrnod gyda chyfraniad amserol gan Delyth Jewell, y Dirprwy Weinidog Gofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod, a osododd sgwrs y gynhadledd yng nghyd-destun blaenoriaethau Llywodraeth newydd Cymru. Mae’r blaenoriaethau hynny’n cynnwys:
- datblygu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol i Gymru
- cryfhau trefniadau diogelu
- symud gwasanaethau iechyd meddwl tuag at gymorth mynediad agored ar yr un diwrnod
- cryfhau cymorth cymunedol i bobl niwrowahanol a phobl ag anableddau dysgu
- datblygu Strategaeth Dementia newydd
- parhau i weithredu drwy Gynllun Iechyd Menywod.
Roedd ei chyfraniad yn arbennig o amserol i arweinwyr gofal cymdeithasol sy’n ystyried sut mae’r sector yn gosod ei hun o fewn Rhaglen Lywodraethu newydd ac yn sicrhau bod gofal cymdeithasol yn parhau’n amlwg wrth galon blaenoriaethau cenedlaethol.
Yna heriodd yr Athro Tracy Daszkiewicz, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd y Cyhoedd a Phartneriaethau Strategol Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan a Llywydd y Gyfadran Iechyd y Cyhoedd, y cynadleddwyr i ystyried ‘Pwysigrwydd yr Hyn nad ydym yn ei Wybod’. Archwiliodd ei phrif anerchiad gyfyngiadau dibynnu’n unig ar y pethau y gellir eu cofnodi’n hawdd mewn tystiolaeth a data.
Heriodd cyfraniad Tracy ni i ystyried profiadau pwy allai fod yn absennol o’r dystiolaeth, a beth mae’r bylchau hynny’n ei olygu pan fyddwn yn dylunio gwasanaethau ataliol ac yn gwneud penderfyniadau am fywydau pobl.
Creodd y gweithdai gyfleoedd i droi llawer o’r themau mawr hyn yn sgyrsiau ymarferol am newid.
Daeth ‘O Ymrwymiad i Ddiwylliant: Lleisiau sy’n Sbarduno Newid ym maes Gofal Cymdeithasol’ â gwaith ADSS Cymru ar Gynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol i raglen y gynhadledd. Rhannodd y Llysgenhadon Diwylliannol Farah Khan o Gyngor Dinas Casnewydd a Tracy Welch o Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful sut maen nhw’n helpu eu sefydliadau i droi ymrwymiadau i wrth-hiliaeth yn newid diwylliannol ystyrlon.
Roedd yr ystafell yn llawn, gydag awyrgylch brwd, chwilfrydig a chefnogol, a oedd yn atgyfnerthu’r awydd ar draws gofal cymdeithasol i ddysgu o brofiad bywyd a throi ymrwymiadau yn weithredu parhaus.
Roedd dimensiwn Cymraeg cryf i’r gweithdai hefyd. Daeth Darganfod Sgiliau Cymraeg Cudd mewn Gofal Cymdeithasol / Discover Hidden Welsh Skills in Social Care â chyfranwyr o Gofal Cymdeithasol Cymru a chartrefi gofal at ei gilydd i archwilio’r sgiliau Cymraeg sydd eisoes yn bodoli ar draws y gweithlu a sut y gellir eu cydnabod a’u defnyddio’n fwy effeithiol.
Ar draws y ddau ddiwrnod, daeth y gweithdai ag ymarfer, ymchwil a phrofiad bywyd at ei gilydd, gan roi cyfleoedd i gynadleddwyr archwilio’r materion sy’n effeithio ar wasanaethau oedolion a phlant yn llawer manylach.
Roedd y sesiynau plant ac oedolion cyfochrog ar yr ail ddiwrnod yn uchafbwynt arall, gan osod ymarfer manwl ochr yn ochr â sgyrsiau strategol ehangach y gynhadledd. Roedd y rhaglen yn cynnwys gwaith ar gydgynhyrchu, cymorth digartrefedd, atal hunanladdiad a dulliau arloesol o fewn gwasanaethau plant.
Yr hyn a wnaeth y sesiynau’n arbennig o werthfawr oedd eu bod wedi’u seilio ar realiti darparu cymorth: beth sy’n newid, beth sy’n gweithio a beth y gall ymarferwyr ac arweinwyr mewn rhannau eraill o Gymru ei ddysgu ohono.
Atgyfnerthodd yr enghreifftiau ymarferol hynny rywbeth a glywyd dro ar ôl tro dros y ddau ddiwrnod: mae gwella’n bosibl, ac mae rhai o’r atebion eisoes yn bodoli o fewn cymunedau, gwasanaethau a’r gweithlu. Yr her yw eu cysylltu, dysgu oddi wrthynt a chreu’r amodau iddynt ledaenu.
Ymhlith uchafbwyntiau’r sesiynau hyn roedd Alun Lock o Pentan Architects a Naomi Lovesay o Gyngor Sir Fynwy, a siaradodd am y prosiect arobryn Severn View Park, cartref gofal dementia sydd wedi’i ddylunio i deimlo’n gyfarwydd ac yn grymuso yn hytrach nag yn sefydliadol. Roedd aelwydydd cartrefol, gerddi i’w tendio, coginio cymunedol a ‘neuadd bentref’ bwrpasol, sy’n dod â phreswylwyr a phobl o’r gymuned at ei gilydd, yn cynnig gweledigaeth ar gyfer gofal pobl hýn sydd wedi’i gwireddu’n ddisglair.
Daeth PAN Cymru â chydgynhyrchu’n fyw mewn ffordd syml, ddifyr a gwirioneddol gynhwysol, drwy archwilio sut y gall gwrando’n wahanol drawsnewid perthnasoedd. Roedd yn cynnwys cyflwyniad i Iaith Lân, ymarfer rhyngweithiol a straeon rhieni, gyda PAN Cymru yn dangos y ffyrdd y mae’n gweithredu fel pont rhwng cymunedau a gofal cymdeithasol.

Un o’r syniadau cryfaf a ddaeth i’r amlwg o’r gynhadledd oedd bod gofal cymdeithasol yn gweithio yn y gofod rhwng argyfwng a bywyd bob dydd. Mae’n gwneud bywyd arferol yn bosibl unwaith eto.
Daeth y syniad hwnnw i ffocws arbennig o glir gan y siaradwr ysbrydoledig Thelma Stober, Cyd-Gadeirydd Comisiwn Cofeb Tŵr Grenfell, Dirprwy Raglaw Llundain Fwyaf, cyfreithiwr a chyfryngwr yn y sector cyhoeddus, ac un a oroesodd fomiau 7/7. Gosododd rhaglen y gynhadledd ei chyfraniad wrth galon y prynhawn olaf.
Gan dynnu ar ei phrofiad personol a phroffesiynol, myfyriodd Thelma ar oroesi, adfer a’r hyn sy’n digwydd ar ôl i’r argyfwng uniongyrchol ddod i ben. Gofynnodd ei neges i ni gydnabod pŵer a dynoliaeth yr unigolyn wrth ymateb i ganlyniadau trychineb a thrawma.
Heriodd y cynadleddwyr i feddwl y tu hwnt i systemau ac amserlenni. Nid yw adferiad o reidrwydd yn dilyn cylch ariannu sefydliad. Nid yw annibyniaeth yn golygu bod angen llai o gymorth. Ac ni ddylid byth gamgymryd goroesi am rywun nad oes arno angen pobl eraill o’i gwmpas mwyach.
Daeth ei chyfraniad â ni yn ôl at un o gwestiynau symlaf ond pwysicaf y gynhadledd: beth sy’n bwysig i chi?
Ni ddaeth yr ymrwymiad i gysylltu, a’r dathlu, i ben gyda rhaglen y dydd. Daeth Connect: Under the Dome 2 â chynadleddwyr at ei gilydd yn CultVR Lab ar gyfer noson a oedd yn fwriadol wahanol: llai ffurfiol a mwy creadigol, wedi’i chynllunio i wneud lle i lawenydd, perthnasoedd a sgyrsiau. Roedd y digwyddiad yn cyfuno perfformiadau, bwyd, cerddoriaeth, dawnsio a sgwrsio, gyda’r cwmni theatr cynhwysol Hijinx yn dychwelyd fel rhan o’r rhaglen.
Daeth Hope4Change, band lleol a sefydlwyd fel lle therapiwtig i ganfod cysylltiad drwy gerddoriaeth a chyfeillgarwch, â’r noson yn fyw, tra bod cyfraniad Hijinx yn ein hatgoffa o bwysigrwydd creadigrwydd, cynhwysiant a mynegiant o fewn stori ehangach gofal cymdeithasol.
Er yr holl ddysgu o fewn y rhaglen ffurfiol, digwyddodd rhai o’r eiliadau mwyaf gwerthfawr yn syml oherwydd bod pobl gyda’i gilydd. Y sgwrs rhwng sesiynau yn y gofod arddangos; cwrdd â rhywun sy’n wynebu’r un her mewn rhan arall o Gymru; clywed profiad personol sy’n newid sut rydych chi’n meddwl am eich gwaith eich hun; dod o hyd i bartner prosiect newydd; cynnig anogaeth i gydweithiwr.
Roedd yr ymdeimlad hwnnw o gysylltiad wrth galon y Gynhadledd Gofal Cymdeithasol Genedlaethol.
Diolch o galon i bob cynadleddwr, siaradwr, Arbenigwr drwy Brofiad, arweinydd gweithdy, arddangoswr, perfformiwr a phartner a gyfrannodd at CGGC26, i DiSC Cymru am ddychwelyd fel ein Prif Bartner Cynhadledd, ac i CareCubed am eu cefnogaeth fel Partner Nwyddau.
Yr her nawr yw beth rydym yn ei wneud gyda’r egni hwn. Os oes un gwahoddiad i fynd yn ôl i’n sefydliadau, efallai mai hwn yw e: dewiswch un newid a fydd yn gwneud gwahaniaeth go iawn, gwnewch yn siŵr y gellir ei fesur, ac yna gofynnwch i bobl sydd â phrofiad bywyd a ydyn nhw’n gallu teimlo’r gwahaniaeth hwnnw mewn gwirionedd.
